Litania do Wszystkich Świętych jest najstarszą i najuroczystszą litanią w Kościele katolickim. Jej korzenie sięgają pierwszych wieków — fragmenty formy pojawiają się w siódmowiecznych zachodnich księgach liturgicznych, a papież Grzegorz Wielki ustanowił wielkie procesje litanijne Rzymu w 590 roku, prosząc wiernych, aby wezwali świętych po imieniu w błaganiu podczas zarazy. Litania stała się częścią liturgii chrzcielnej Wigilii Paschalnej najpóźniej w VIII wieku. Jej obecny tekst rytu rzymskiego został formalnie ustalony przez papieża Piusa V w 1568 roku i zrewidowany w posoborowej reformie liturgicznej (1969). Struktura rozwija się w pięciu głównych ruchach: (1) Wezwania Kyrie eleison i prośby trynitarne; (2) wielkie wyliczenie świętych po imieniu — najpierw Najświętsza Maryja Panna, następnie archaniołowie (Michał, Gabriel, Rafał), patriarchowie i prorocy (Abraham, Mojżesz, Eliasz, Jan Chrzciciel), apostołowie i ewangeliści (Piotr, Paweł, Andrzej, Jan, Jakub, itd.), męczennicy (Szczepan, Wawrzyniec, Polikarp, Ignacy z Antiochii, Cyprian, Sebastian, Agata, Agnieszka), biskupi-wyznawcy i doktorzy (Atanazy, Bazyli, Grzegorz, Augustyn, Hieronim, Ambroży), założyciele i dziewice (Antoni Pustelnik, Benedykt, Franciszek, Dominik, Katarzyna ze Sieny, Teresa z Avili); (3) prośby o uwolnienie («Od wszelkiego zła, wybaw nas Panie»); (4) prośby błagalne («Abyś nami rządził i zachował twój święty Kościół, Ciebie prosimy, wysłuchaj nas»); (5) końcowe Agnus Dei i kolekta. Litania jest jedną z głównych modlitw katolickiej liturgii i jest używana w: Wigilii Paschalnej (podczas Liturgii Chrztu), chrztach Wielkiej Soboty, święceniach kapłańskich i biskupich (kandydaci leżą krzyżem, podczas gdy zgromadzony Kościół śpiewa nad nimi litanię), Obrzędzie Chrześcijańskiego Wtajemniczenia Dorosłych (OCWD) w Obrzędzie Wybrania, poświęceniu kościoła, konsekracji ołtarzy i składaniu ślubów zakonnych. Jest również zwyczajem w wielu parafiach w uroczystość Wszystkich Świętych (1 listopada), na pogrzebach kapłanów i osób zakonnych, w chwilach poważnej publicznej potrzeby (wojna, pandemia, klęska żywiołowa) i jako modlitwa zamykająca procesje pielgrzymkowe.
15 min
Czas trwania
1 dzień
Zobowiązanie
Średniozaawansowana
Poziom
Litania do Wszystkich Świętych odmawia się responsoryjnie, zwykle śpiewa w warunkach liturgicznych. Prowadzący (kapłan, diakon lub wyszkolony kantor) intonuje wezwanie; zgromadzenie odpowiada odpowiednią formułą. Odpowiedzi następują strukturę: «Módl się za nami» po każdym świętym wymienionym z imienia lub grupie świętych; «Wybaw nas, Panie» po każdym wezwaniu uwolnienia («Od wszelkiego zła…»); «Ciebie prosimy, wysłuchaj nas» po każdej prośbie błagalnej («Abyś…»). Litania trwa około piętnastu do dwudziestu minut, gdy jest śpiewana w uroczystym tempie w warunkach liturgicznych; nieco mniej, gdy odmawia się ją w domu w formie mówionej. Do prywatnej dewocji litanię można odmawiać z dowolnego zatwierdzonego drukowanego tekstu (Mszał Rzymski, parafialna księga modlitw lub strona Konferencji Episkopatu Polski). Gdy odmawia się ją w domu, siedź, stój lub klęcz, jak chcesz; tempo litanii jest kontemplacyjne, a nie pospieszne. Litanię używa się odpowiednio: (1) w Wszystkich Świętych (1 listopada) i w Zaduszki (2 listopada) jako modlitwę rodzinną tych dni; (2) przy łóżku kogoś poważnie chorego lub umierającego — wielu katolickich kapelanów szpitalnych odmawia litanię w miarę zbliżania się ostatnich sakramentów; (3) na początku ważnej pielgrzymki lub rodzinnego przedsięwzięcia, prosząc, aby wielki obłok świadków (Hbr 12,1) otoczył proszących; (4) w czasie zarazy, klęski lub publicznego stanu wyjątkowego, w ciągłości z ustanowieniem procesji litanijnych przez Grzegorza Wielkiego podczas rzymskiej zarazy z 590 roku. Szczególnym duchowym darem litanii jest odczuwana obecność komunii świętych — prawda, że wierni modlący się na ziemi i ci tryumfujący w niebie są jednym ciałem w Chrystusie.
Koordynuj trwałą modlitwę za kogoś, kogo kochasz. Wolontariusze wypełniają 30-minutowe okna przez dni lub tygodnie; rodzina otrzymuje duchowy bukiet na końcu.
Zaproś małą grupę, by modliła się z tobą. Każdy otrzymuje ten sam tekst, ten sam rytm, tę samą intencję.